Chạm ngõ với ngành du lịch từ cuối thập niên 90, ông Vũ Minh Anh, Nhà sáng lập & Giám đốc điều hành Terraverde Travel luôn giữ cho mình tinh thần tiên phong và niềm đam mê để đem đến những trải nghiệm toàn vẹn cho du khách.

Destination Review đã có cơ hội trò chuyện cùng ông để tìm hiểu về những giá trị và quan điểm của ông trong việc điều hành công ty theo đúng cam kết về phát triển du lịch có trách nhiệm trong hơn 15 năm qua.

Tôi lần đầu tiếp cận ngành du lịch khi còn đang sinh sống và học tập tại nước ngoài. Khi ấy, tôi có tham gia làm hướng dẫn viên tiếng Pháp cho một số tour đi qua Anh và Pháp, cũng từ đó mà bắt đầu nảy nở niềm yêu thích với ngành này. Và đến một thời điểm, tôi nghĩ tới Việt Nam và rất muốn phát triển du lịch tại quê nhà. Lúc xác định muốn mở công ty ở Việt Nam tôi đã liên lạc với một số anh chị trong ngành cũng như tìm hiểu các công ty địa phương. Từ đó, tôi có thể hiểu hơn về bức tranh chung và môi trường làm du lịch ở Việt Nam để có những sự chuẩn bị cho Terraverde.

Nhìn lại khi đó, hầu hết các công ty du lịch ở Việt Nam đều có mô hình giống nhau, chưa ai có suy nghĩ là làm như thế nào để có thể mang lại trải nghiệm đích thực, đặc trưng cho du khách hay làm thế nào mình có thể tối giản được các ảnh hưởng tiêu cực đến cộng đồng. Tuy nhiên, tôi lại may mắn khi gặp được công ty đối tác đầu tiên ở bên Đức là một trong những công ty tiên phong trong mảng du lịch bền vững, họ cũng là một trong những nhà đồng sáng lập trong “Forum anders reisen” – một forum uy tín đã xây dựng lên hệ thống tiêu chí về du lịch bền vững có giá trị đến ngày nay. Đây cũng là một chỗ dựa đã giúp tôi củng cố quyết định của mình khi phát triển công ty theo hướng du lịch có trách nhiệm, một thị trường có thể xem là ngách mà còn rất mới mẻ ở Việt Nam lúc bấy giờ. Nghĩ lại những điều chúng tôi thực hiện khi ấy là tiên phong thì tới nay cũng trở thành bình thường, nhưng tôi rất tự hào vì mình và Terraverde đã có thể đặt nền móng cho sự bền vững từ rất sớm.

Tôi nghĩ cũng một phần là do mình chịu học hỏi từ chính khách hàng, từ thị trường quốc tế nơi đi trước mình về sự phát triển để nhạy bén nắm bắt được những xu hướng tương lai. Thời điểm đó, khu vực miền Tây hay những nơi vùng sâu vùng xa chưa dễ dàng tiếp cận như hiện nay, nhưng lại mang đến rất nhiều trải nghiệm gần gũi với người dân và tạo ra giá trị tích cực đến các cộng đồng địa phương khi tiếp cận với du lịch. Khi ấy phát triển sản phẩm tôi cũng chỉ dựa vào cảm hứng và bản năng, khách hàng chính là những thử nghiệm tốt nhất vì họ là những người trực tiếp trải nghiệm và có thể đóng góp lại cảm nhận cho mình cải thiện tốt hơn. Tóm lại là tới một thời điểm thì nghề nó sẽ bén duyên, và mình sẽ chọn nghề mà mình có thể trau chuốt, làm một cách toàn vẹn nhất, đây cũng là những tiêu chí của công ty mà tôi luôn gìn giữ cho tới hiện nay.

Đối với tôi, trong kinh doanh có 3 yếu tố chính là Con người (People), Hành tinh (Planet) và Lợi nhuận (Profit). Tuy nhiên để cân bằng cả ba yếu tố này không hề dễ dàng. Đảm bảo chiến lược phát triển luôn đi đúng hướng là khó khăn đầu tiên. Ban đầu khi mới mở công ty, tôi có 2 cộng sự và cũng là cổ đông sáng lập, tuy nhiên sau vài tháng họ đã rút lui vì không cùng tư tưởng. Đối với họ, lợi nhuận là yếu tố quan trọng nhất, nhưng tôi lại không nghĩ như vậy. Với tôi, khi làm kinh doanh mình phải đảm bảo được lời cam kết với khách hàng, đảm bảo tour của mình có sự trải nghiệm riêng đặc trưng, và khách hàng phải cảm nhận được lời cam kết đó. Thời điểm ấy tôi thà mất tiền chứ không thể đánh mất sự tin tưởng từ các đối tác và khách hàng. Mình đã hứa về một sản phẩm mang tính bền vững thì mình cũng phải tìm các đối tác địa phương có khả năng cung ứng và phải thực hiện tốt nhất có thể.

Điều tiếp theo phải kể đến là vấn đề nhận thức. Tác động tới nhận thức của mỗi người không phải là điều dễ dàng, mà trong ngành du lịch mình còn cần phải giáo dục đồng bộ cho cả nhân viên, hướng dẫn viên, các đối tác cung ứng và cả chính khách hàng để họ hiểu thế nào là du lịch bền vững, hay du lịch có trách nhiệm là như thế nào. Ngày nay, những khái niệm này có thể trở nên phổ biến rộng rãi nhưng lúc bấy giờ thì vẫn còn hỗn tạp và mơ hồ lắm.

Ngoài ra, một bài toán nữa phải giải đó là làm thế nào để khiến khách có được sự thoải mái nhất định trong khi hạn chế nhất có thể ảnh hưởng tới thời tiết và giảm thiểu ô nhiễm môi trường. Mọi người thường nghĩ những vấn đề to lớn nhưng với tôi thì chúng ta cần bắt đầu từ những chuyện bình thường nhất như hạn chế việc xe phải nổ máy trong chuyến đi, tận dụng gió mát tự nhiên thay vì luôn phải mở máy lạnh, sử dụng nhà hàng của địa phương, hay đi picnic thì mình sẽ mang theo chén đĩa theo vì không muốn sử dụng nhiều đồ nhựa rồi mình mua thực phẩm ở địa phương để ủng hộ cộng đồng bản địa.

Những giá trị cốt lõi của Terraverde Travel được viết tắt là PARIS: Partnership (Hợp tác) – Authenticity (Giá trị đích thực) – Responsibility (Trách nhiệm) – Integrity (Tính toàn vẹn) – Sustainability (Bền vững). Các sản phẩm của chúng tôi luôn luôn phản ánh các giá trị đó. Vấn đề có cân bằng được hay không thì sẽ được thể hiện như luật nhân – quả. Lại nói về 3 yếu tố tôi đã đề cập ở trên thì nếu không có sự hài hòa giữa Con người, Hành tinh, và Lợi nhuận, đến cuối cùng chúng sẽ tác động lẫn nhau mang đến kết quả tiêu cực. Nếu nhân viên của tôi cảm thấy không hài lòng với cách quản lý hay ý nghĩa công việc của họ thì họ sẽ làm việc với một tâm thế khác, nó sẽ ảnh hưởng đến sản phẩm, trải nghiệm từ khâu thiết kế cho tới vận hành. Họ làm một cách hời hợt thì sẽ không quan tâm đến sản phẩm của mình ảnh hưởng đến môi trường tự nhiên như thế nào, mình đang góp phần bảo tồn hay có lạm dụng quá đáng khi khai thác du lịch không.

Do vậy, người đứng đầu cần phải giữ vững giá trị cốt lõi của công ty và tạo ra được văn hóa khiến mọi người gắn kết với nhau. Đặc biệt là sau đại dịch vừa qua, những công ty còn tồn tại chính là vì họ có giá trị đích thực và theo đuổi sự phát triển bền vững. Một sản phẩm khi mình giới thiệu tới du khách hay chính nhân viên của mình thì mọi người đều sẽ cảm nhận được đó là những trải nghiệm thực tế hay chỉ là tạo ra với mục đích thương mại. Khi theo đuổi du lịch có trách nhiệm, chúng tôi phải đảm bảo được sự đóng góp cho cộng đồng địa phương cũng như mang tới trải nghiệm chân thực nhất cho du khách. Một sự kiện văn hóa cổ điển lâu đời của địa phương chắc chắn sẽ mang lại giá trị và cảm nhận khác biệt so với một lễ hội mình tạo ra để dành cho khách tham quan. Chính những sự chân thật và kiên định trong khi phát triển công ty ấy sẽ giúp cho tôi và những người cộng sự tự cảm nhận bằng bản năng và cân bằng lại. Khi mình tạo ra sản phẩm một cách nhất quán hướng tới sự bền vững và nhận được sự đón nhận của du khách thì tự nhiên mình cũng sẽ tin tưởng vào lý do tại sao mình chọn làm cái này chứ không phải một điều gì khác.

Thật ra, tôi nghĩ lãnh đạo không phải là một cái gì to tát hay xa vời. Nhất là sau khoảng thời gian dịch bệnh vừa qua, tôi cũng có thời gian nhìn lại và suy ngẫm về mình đã làm gì đúng, làm gì sai, việc gì mình cảm thấy nó có hiệu quả và có thể phát triển bền vững. Tôi nhận thấy rằng nhiều nhân viên họ gắn bó với mình trong suốt thời gian dài là vì một phần nào đó họ cảm thấy công ty cũng giữ đúng cam kết để lo cho nhân viên trong giới hạn khả năng có thể dù có đang trong thời điểm khó khăn nhất. Nó không chỉ là giữ đạo đức hay thể hiện mình có giá trị này kia khi khá giả mà khi gặp khó khăn, vấn đề đối xử giữa ban lãnh đạo công ty với nhân viên và cả với các nhà cung ứng như thế nào lại càng trở nên quan trọng.

Trong đó, yếu tố quyết định đối với tôi là “integrity”, ở đây không phải đề cập đến vấn đề đạo đức đúng sai mà thể hiện sự toàn vẹn. Toàn vẹn khi mình đối xử tử tế với nhau, mình hứa là mình làm, từ đó nhân viên họ cũng cảm nhận được giá trị đích thực của công ty. Chẳng hạn như tôi muốn nhân viên đến đúng giờ thì trước hết bản thân tôi phải đúng giờ, tôi phải cho mọi người thấy nếu chỉ một người, dù ở bất cứ chức vụ nào khi không tuân thủ quy tắc tập thể thì hiệu suất công việc sẽ giảm sút đi rất nhiều. Bên cạnh đó, một nguyên tắc căn bản là làm việc gì thì mình cũng phải giữ tiêu chuẩn xuyên suốt quá trình, phải hướng tới việc tạo ra giá trị tốt nhất cho khách hàng (customer orientation). Từ đó, tính toàn vẹn lại được nâng tầm khi các nhân viên họ thấu hiểu cái giá trị mà họ có thể mang lại thì tôi sẽ có thể trao quyền cho họ nhiều hơn trong công việc, để họ có thể tự chủ và phát triển hơn.

Khi tự chủ các bạn có thể để xảy ra sai sót, điều đó không sao hết, chúng ta sẽ cùng tìm cách khắc phục. Nhưng các bạn phải hiểu được tác động của mỗi sai sót, đó là nếu một mắt xích không toàn vẹn thì sẽ ảnh hưởng đến cả bộ máy, ảnh hưởng đến sản phẩm, đồng thời cũng cho thấy là bạn không giữ lời hứa với các cộng sự của mình, với khách hàng và cả cấp trên của bạn. Như vậy thì càng ngày các bạn sẽ hiểu hơn ý nghĩa sâu xa của việc phụng sự khách hàng, của ngành dịch vụ, nó không chỉ là công việc mà còn trở thành triết lý sống. Ở Terraverde Travel, không ai phải nói tới việc cân bằng công việc với cuộc sống cá nhân hết, mà mình sẽ làm đúng với những giá trị của công ty và công ty sẽ linh hoạt để không quản lý các bạn theo thời gian nữa mà chỉ quan tâm tới kết quả công việc.

Để nói về xu hướng phát triển du lịch bền vững hay có trách nhiệm hiện nay thì chúng ta có thể lấy mô hình tháp nhu cầu Maslow ra để quy chiếu. Hiện nay, chúng ta ở giai đoạn các công ty du lịch, các khách sạn, các nhà cung ứng, các bên liên quan đến hệ sinh thái ngành du lịch đều đang trong cái trạng thái “sinh tồn”. Sau thời gian dịch bệnh kéo dài, rất nhiều thứ trong ngành đã thay đổi, từ nội bộ doanh nghiệp cho tới nhu cầu của thị trường. Do đó, tôi không nghĩ chúng ta có thể ăn to nói lớn hay đầu tư quá nhiều để thay đổi, mà cần phải trở về quỹ đạo cũ trước. Mặt khác, có lẽ một ưu điểm hay cũng là cơ hội cho các doanh nghiệp đang phát triển theo hướng du lịch bền vững là đại dịch vừa qua giúp mọi người có ý thức hơn về những ảnh hưởng của mình tới môi trường khi đi du lịch. Vậy nên khi mọi thứ dần trở lại bình thường, ý thức trách nhiệm khi đi du lịch lại trở thành một việc cần phải làm cho nhiều du khách. Tuy nhiên, tôi cũng khá tiếc khi ngành du lịch Việt Nam chưa tận dụng được thời gian 2 năm vừa qua để ngồi lại với nhau và có những chiến lược chung giúp mang lại sự chuyển hóa đúng nghĩa và tốt hơn.

Phát triển bền vững cũng không phải câu chuyện một sớm một chiều, chúng ta cần phải có nguồn lực để xây dựng hệ thống quản trị du lịch bền vững, rồi các sản phẩm bền vững, và có những cách giúp quản lý chất lượng tốt hơn. Công ty của chúng tôi vẫn luôn duy trì vị trí Sustainability manager (Quản lý về bền vững) để kiểm tra lại mỗi sản phẩm của mình có đúng theo hệ tiêu chí bền vững hay không. Mỗi năm, chúng tôi đều phải báo cáo với các đối tác của mình chi tiết về những thực hành bền vững cũng như đi khảo sát lại các nhà cung ứng địa phương.

Về dự định trong thời gian sắp tới thì chúng tôi sẽ tiếp tục khai phá những hướng đi mới, ví dụ như những sản phẩm trên sông Đồng Nai. Trước đây, chúng tôi đã làm rất nhiều sản phẩm trên sông và tôi xem đó là những trải nghiệm tuyệt vời của Việt Nam vì có thể có những hành trình ngẫu hứng đi theo dòng sông, không bị rập khuôn và cũng ít tác động tới môi trường. Hiện nay, nhắc đến sông nước thì mọi người hầu hết sẽ làm tour về miền Tây, nên tôi muốn tiên phong khai thác sông Đồng Nai với góc nhìn mới mẻ. Chúng ta có thể tìm hiểu về những nhà máy, những cơ sở sản xuất gốm sứ ở Biên Hòa, đáp ứng được nhu cầu sau đại dịch là mọi người muốn đi về những vùng ngoại ô. Đặc biệt là khách nước ngoài họ sẽ rất thích thú khi chỉ cần bước ra một chút từ thành phố Hồ Chí Minh hoa lệ thì đã có được những trải nghiệm mang tính nông thôn, đậm nét văn hóa Việt Nam rồi.

Bên cạnh đó, tôi cũng đang tập trung khảo sát các điểm đến cấp 2, cấp 3, những nơi vẫn còn giữ được nét hoang sơ, và những mô hình còn chưa phổ biển thì sẽ thích hợp với các triết lý sản phẩm của công ty. Mình cũng có thể học từ những mô hình và sản phẩm quốc tế để áp dụng những cái đó vào thị trường Việt Nam với sự thấu hiểu về văn hóa và cộng đồng địa phương. Công việc chính của DMC (công ty quản lý điểm đến) như chúng tôi là phải tìm kiếm những hòn ngọc và xâu chuỗi chúng lại thành một sản phẩm đẹp toàn vẹn.

Cảm ơn những chia sẻ của ông!

#The Leaders là series khai thác quan điểm và tầm nhìn quản trị của những nhà quản lý, lãnh đạo trong ngành.

Ông Vũ Minh Anh, Giám đốc điều hành Terraverde Travel: “Tôi nghĩ lãnh đạo không phải là một cái gì to tát hay xa vời”

THANKS FOR YOUR
REGISTRATION!

The requirement was accepted, please check your email for the document.
Close