Montenegro – du lịch trung hòa cacbon là điều hoàn toàn khả thi (Phần 2)

LamDa
06:00:04 - 08/07/2021

Với tiềm năng phát triển đi kèm với những rủi ro tác động đến môi trường và khí hậu của ngành du lịch tại Montenegro đã được đề cập trong phần 1, dự án Towards Carbon Neutral Tourism đã đưa ra 4 kết quả mục tiêu chính cùng với kế hoạch triển khai chi tiết và bài bản, với các mối quan hệ hợp tác đa ngành nhằm đảm bảo tạo điều kiện thuận lợi cho việc áp dụng và triển khai.

(1) Xây dựng khung pháp lý và quy định nhằm hỗ trợ và thúc đẩy các dịch vụ liên quan đến du lịch cacbon thấp và quy hoạch không gian cacbon thấp, từ đó gia tăng số lượng các cơ sở lưu trú và các dịch vụ liên quan được công nhận bởi các chương trình chứng nhận quốc tế về môi trường.

Dự án đặt mục tiêu sửa đổi các tài liệu chiến lược quan trọng của quốc gia trong phát triển du lịch, giao thông vận tải, các văn bản quy tắc dành cho cơ sở lưu trú, văn bản luật trong quy hoạch và xây dựng công trình theo hướng phù hợp với kế hoạch phát triển du lịch bền vững và cacbon thấp. Đồng thời, dự án cũng hướng đến nâng cao năng lực của Hội đồng Phát triển Bền vững Quốc gia, các bộ ngành liên quan, chính phủ và chính quyền các thành phố để thực hiện, giám sát và thực thi hiệu quả các quy định mới.

Để đạt được mục tiêu về chứng nhận cacbon cho các cơ sở lưu trú, một trong những biện pháp thiết thực nhất là giảm thiểu lượng khí thải nhà kính ra môi trường bằng cách cải thiện hiệu quả sử dụng năng lượng và tăng cường tỷ lệ sử dụng năng lượng tái tạo. Một số các biện pháp được đưa ra như: cải thiện vật liệu cách nhiệt được sử dụng cho bề mặt ngoài của kiến trúc tòa nhà nhằm giảm thiểu nhu cầu sưởi ấm và làm mát; sử dụng các thiết bị điện có hiệu suất năng lượng theo tiêu chuẩn của EU dành cho các thiết bị trong ngành du lịch; tăng cường sử dụng điện năng lượng mặt trời; quản lý và phân loại chất thải; đồng thời, nâng cao nhận thức và đưa ra các biện pháp khuyến khích quản lý, nhân viên và du khách quản lý hiệu quả việc tiêu thụ năng lượng.

Bên cạnh đó, để hỗ trợ các cơ sở lưu trú đạt được các mục tiêu về năng lượng và giảm thải, Hiệp hội khách sạn Montenegro đã cùng với các đơn vị liên quan thành lập một trung tâm hỗ trợ và tư vấn toàn diện (one-stop) trực tuyến. Trung tâm này có nhiệm vụ hỗ trợ chủ các cơ sở lưu trú trong nhiều vấn đề như nhận biết và đánh giá tính khả thi của các biện pháp khác nhau, cũng như giám sát hiệu quả của các biện pháp đó.

Đối với khu vực công, các thành phố cũng đưa ra cam kết về giảm thiểu cacbon, áp dụng các biện pháp sử dụng năng lượng hiệu quả tại các tòa nhà, các khu vực và dịch vụ công cộng như trung tâm thể thao, bệnh viện, các điểm du lịch, và phát triển hệ thống giao thông cacbon thấp trong thành phố và liên thành phố.

Đối với mục tiêu quy hoạch không gian cacbon thấp, dự án dự kiến phát triển một không gian cacbon thấp ở vịnh Boka, tập trung các vấn đề về định hướng và định vị các tòa nhà, quy định chiều cao tòa nhà phù hợp, tính toán đến khả năng tiếp xúc ánh sáng và gió của các tòa nhà lân cận, quy hoạch không gian xanh, mật độ đô thị, hệ thống cơ sở hạ tầng tiết kiệm năng lượng, sử dụng năng lượng tái tạo cho các dịch vụ công cộng, phát triển các loại hình giao thông bền vững. 

(2) Cải thiện và phát triển cơ sở hạ tầng giao thông cacbon thấp và trung hòa cacbon nhằm hỗ trợ giao thông công cộng và các phương tiện vận tải không sử dụng động cơ trong hoạt động du lịch.

Ở mục tiêu thứ hai, dự án thúc đẩy các lựa chọn giao thông cacbon thấp đối với cả du lịch quốc tế và vận tải địa phương. Đối với du lịch quốc tế, dự án tập trung các khía cạnh chính, bao gồm: khuyến khích và hỗ trợ các sân bay tại Montenegro tham gia chương trình Airport Carbon Accreditation; tìm kiếm cơ hội hợp tác với UNDP/GEF trong dự án “Chuyển đổi ngành hàng không toàn cầu: Giảm thải từ Ngành hàng không quốc tế”; khuyến khích cảng Kotor phát triển thành bến cảnh cacbon thấp, giảm phát thải cacbon của các tàu du lịch bằng cách kết nối các tàu với lưới điện công cộng tại các cảng và bến du thuyền; phát triển du lịch đường sắt cacbon thấp; nâng cao nhận thức cộng đồng về lượng khí thải của các hình thức vận tải khác nhau và phát triển các công cụ tính toán và bù đắp cacbon.

Đối với vận tải địa phương, dự án kết hợp với các thành phố và các nhà cung cấp dịch vụ vận tải tư nhân trong khu vực vịnh Kotor để phát triển chiến lược quản lý vận tải cacbon thấp; thúc đẩy sử dụng các phương thức vận chuyển trung hòa cacbon trong và ngoài các khu nghỉ dưỡng; sử dụng năng lượng tái tạo cho cáp treo Kotor – Cetinje;  cung cấp dịch vụ phà chạy bằng năng lượng mặt trời, sử dụng xe buýt điện; thúc đẩy giao thông phi cơ giới, xây dựng ít nhất 25km hành lang giao thông phi cơ giới (dành cho đi bộ và xe đạp), v.v.

(3) Triển khai thí điểm các dự án đầu tư hỗ trợ phát triển du lịch cacbon thấp, thiết lập các cơ chế tài chính bền vững để hỗ trợ các hành động thích ứng và giảm thiểu biến đổi khí hậu trong du lịch.

Nhằm huy động nguồn lực tài chính cho các hoạt động giảm biến đổi khí hậu trong ngành du lịch, dự án đã thành lập Quỹ Khí hậu Du lịch Quốc gia (NTCF) để quản lý các khoản bù đắp cacbon bắt buộc và tự nguyện từ các doanh nghiệp trong ngành, các hãng du thuyền, tàu du lịch, các hãng hàng không, v.v, sau đó tái đầu tư vào các dự án giảm thiểu và thích ứng biến đổi khí hậu trong ngành du lịch.

Ngoài ra, nguồn tài trợ không hoàn lại của Quỹ Môi trường Toàn cầu (GEF) được sử dụng cho các dự án có khả năng nhân rộng về giảm thải khí nhà kính. Để đảm bảo việc triển khai hiệu quả, các dự án sử dụng nguồn vốn này phải đáp ứng bộ tiêu chuẩn cụ thể và nghiêm ngặt. Dựa vào kết quả của các khoản đầu tư thí điểm, dự án sẽ chuẩn bị chiến lược nhân rộng, kế hoạch đầu tư và xây dựng hệ thống giám sát khí thải nhà kính MRV (Monitoring, Reporting & Verification) cho các dự án trong tương lai với sự tài trợ từ NTCF.

(4) Triển khai hệ thống giám sát phát thải khí nhà kính và nâng cao nhận thức của cộng đồng về lượng khí thải cacbon của ngành du lịch, cũng như tiềm năng và các biện pháp giảm thiểu khí thải trong ngành.

Để xây dựng hệ thống giám sát khí thải nhà kính MRV, dự án sẽ kết hợp với MONSTAT, Cơ quan Bảo vệ Môi trường, Hiệp hội Khách sạn Montenegro cùng các bên liên quan khác trong việc xây dựng các yêu cầu về dữ liệu, tính khả dụng và nhu cầu phát triển nâng cao cho hệ thống. Dự án sẽ hỗ trợ các hoạt động như phát triển phương pháp tính toán lượng phát thải khí nhà kính trong ngành du lịch và các ngành liên quan, hướng dẫn phát triển và thiết lập hệ thống MRV cho các dự án được GEF và NTCF tài trợ hoặc các chương trình tự nguyện bù đắp cacbon.

Với những dữ liệu giám sát phát thải khí nhà kính và từ kết quả của các dự án thí điểm, dự án sẽ nâng cao nhận thức của các bên liên quan trong ngành du lịch về vấn đề phát thải khí nhà kính của ngành và các biện pháp giảm thải tiềm năng. Từ đó, tư vấn và hỗ trợ các bên phát triển và ra mắt các sản phẩm, các chiến dịch quảng bá du lịch cacbon thấp và trung hòa cacbon, chẳng hạn như các công cụ tính toán dấu chân cacbon, hệ thống đặt các dịch vụ lưu trú và vận tải cacbon thấp, đưa thông tin về dấu chân cacbon vào các sản phẩm du lịch để nâng cao nhận thức của du khách, v.v.

Ảnh: UNPD

Ngoài ra, dự án cũng triển khai các chiến dịch PR để quảng bá Montenegro là điểm đến thân thiện với môi trường, nhấn mạnh các nỗ lực giảm thiểu biến đổi khí hậu của quốc gia. Dự án cũng sẽ triển khai các chương trình khảo sát và nghiên cứu mức độ nhận thức, góc nhìn của du khách về các sản phẩm, dịch vụ du lịch và hình ảnh điểm đến cacbon thấp của Montenegro.

Hiệu quả dự án

Theo kết quả đánh giá vào tháng 4/2020, mặc dù vẫn có nhiều khó khăn trong quá trình triển khai và một số mục tiêu vẫn chưa đạt được, nhưng dự án Towards Carbon Neutral Tourism của Montenegro đã đạt được nhiều kết quả đáng chú ý.

Dự án đã đề xuất và được thông qua một số sáng kiến trong các chính sách, bao gồm Luật Phát thải Công nghiệp dành cho các cơ sở sản xuất công nghiệp ở Montenegro, Kế hoạch Hành động về Tiết kiệm Năng lượng 2019 – 2021, bổ sung phí sinh thái vào phí đăng ký phương tiện giao thông trong Luật Giao thông Đường bộ, đưa khái niệm ‘e-mobility’ vào Chiến lược Phát triển Giao thông Vận tải của quốc gia.

Trong khuôn khổ của dự án, đã có 31 cơ sở lưu trú đạt được chứng nhận về sinh thái, trong đó, có 19 chứng nhận EU Eco-Label. Nếu so sánh dựa trên cơ sở bình quân đầu người, tỷ lệ nhãn sinh thái của Montenegro cao hơn nhiều quốc gia châu Âu khác như Pháp, Ý, Tây Ban Nha, Áo.

Đối với Giao thông Vận tải, dự án đã phát hành SUMP (Sustainable Urban Mobility Plan) tại 4 thành phố của Montenegro, trong đó đề cập 24 biện pháp khuyến nghị về quy hoạch và phân bổ giao thông công cộng, các làn đường dành cho xe đạp. Một số thành phố như Tivat, Cetinje đã đưa vào kế hoạch phát triển một số hạng mục được khuyến nghị. Bên cạnh đó, giao thông công cộng bằng tàu cacbon thấp trên vịnh Boka cũng được một số công ty tư nhân triển khai, sử dụng điện năng lượng mặt trời để vận hành. Dự án đã hỗ trợ lắp đặt 12 trạm sạc điện cho các phương tiện giao thông tại 7 thành phố, thúc đẩy việc sử dụng các phương tiện giao thông chạy bằng điện. Ngoài ra, dự án cũng mang đến nhiều sáng kiến khuyến khích sử dụng xe đạp hoặc đi bộ, với các cung đường đạp xe dài tổng cộng 84,6 km đã được cải thiện và xây mới.

Ngoài ra, dự án còn đạt được những thành tựu khác như nâng cao nhận thức của người dân Montenegro về du lịch cacbon thấp, thành lập Quỹ Eco-Fund đảm bảo nguồn tài chính để tiếp tục triển khai các dự án cacbon thấp trong tương lai.

Montenegro – du lịch trung hòa cacbon là điều hoàn toàn khả thi (Phần 2)

THANKS FOR YOUR
REGISTRATION!

The requirement was accepted, please check your email for the document.
Close