Để quá tải du lịch không còn là gánh nặng sau dịch

Mầm
05:00:06 - 20/07/2021

Năm 2018, từ điển Oxford đã đưa “overtourism” (tạm dịch là quá tải du lịch) vào danh sách Từ khóa của năm (Words of the Year). Tới nay, đây vẫn là một trong những vấn đề nhức nhối trên khắp thế giới. Tuy trong giai đoạn dịch bệnh hoành hành, tình trạng quá tải du lịch đã tạm lắng xuống nhưng chắc chắn sẽ có nguy cơ cao quay trở lại nếu không có biện pháp đón đầu từ trước.

Quá tải du lịch (overtourism) được định nghĩa là tình trạng quá nhiều du khách đổ xô đến một địa điểm trong cùng một khoảng thời gian, gây tác động xấu tới môi trường và cuộc sống người dân địa phương. Điều này dễ xảy ra với những địa điểm dành cho du lịch đại trà (mass tourism).

Lợi bất cập hại

Được nhiều người quan tâm và yêu thích, điểm du lịch dĩ nhiên nhận được nhiều lợi ích như:

  • Đóng góp cho sự phát triển kinh tế của địa phương, thậm chí là cả quốc gia;
  • Tạo nhiều công ăn việc làm, nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân;
  • Có thể tăng thu ngoại tệ, thúc đẩy dòng tiền lưu chuyển;
  • Góp phần thúc đẩy sự phát triển của các ngành khác như giao thông vận tải, bưu chính viễn thông, công nghiệp, xây dựng,…

Tuy nhiên, cái gì nhiều quá thường không hoàn toàn tốt. Một nơi có quá nhiều khách du lịch sẽ chịu những tác động tiêu cực, dễ thấy nhất là:

  • Thiên nhiên, môi trường bị ảnh hưởng;
  • Vấn đề giao thông: Kẹt xe, tai nạn nhiều hơn,…;
  • Cuộc sống người dân bị làm phiền, nhất là vào dịp lễ hay cuối tuần;
  • Văn hóa địa phương bị thay đổi khi có nhiều người tứ xứ tới lập nghiệp;
  • Các vấn nạn xã hội: Bán hàng với giá “cắt cổ”, lừa đảo, trộm cắp gia tăng,…

Trước khi dịch COVID-19 bùng nổ mạnh đầu năm 2020, nhiều địa điểm nổi tiếng trên thế giới đã hứng chịu cảnh quá tải du lịch nghiêm trọng. Chính quyền địa phương buộc phải gấp rút đưa ra những biện pháp đối phó tạm thời. Đơn cử như bảo tàng Louvre (Pháp) phải đóng cửa một ngày sau khi các nhân viên đình công để phản đối tình trạng người đến quá đông vào tháng 5 năm 2019; không lâu sau, Thái Lan cũng thông báo đóng cửa vịnh Maya tới giữa năm 2021 để bảo tồn và phục hồi hệ sinh thái; tháng 4 năm 2019, 10 điểm du lịch thuộc quần đảo Faroe (Đan Mạch) phải ngừng đón khách trong 3 ngày liên tục;…

Ở Việt Nam, những địa điểm luôn được săn đón như Đà Lạt, Vũng Tàu, Nha Trang, Đà Nẵng, Phú Quốc, Sapa, Hạ Long,… đang dần bị biến đổi. Trong đó, trung tâm Đà Lạt đang bị bê tông hóa, nhiệt độ nhiều tháng trong năm đã bắt đầu cao hơn. Biển Vũng Tàu, Nha Trang bị ô nhiễm nặng,…

Để không tắm hai lần trên cùng một dòng sông

Đại dịch COVID-19 đã và đang gây ra nhiều thiệt hại nặng nề về kinh tế. Tuy nhiên, xét về khía cạnh tích cực, sau nhiều năm đón nhận lượng khách ồ ạt, các điểm du lịch nay đã có thời gian nghỉ ngơi “hồi sức”. Trong lúc này, các cơ quan quản lý điểm đến nên tìm đối sách gì cho tương lai để tình trạng quá tải du lịch không quay trở lại?

Đặt chất lượng lên trên số lượng

Nhiều quốc gia, khu du lịch đã áp dụng cách làm này. Họ gia tăng chất lượng dịch vụ, đồng thời tăng giá cả dịch vụ. Điển hình là Vương quốc Bhutan đã yêu cầu mỗi du khách phải chi ít nhất 200 – 250 USD/ngày tùy vào mùa thấp điểm hay cao điểm nhằm hạn chế lượng khách có “ví tiền” eo hẹp. Bhutan cũng quy định cụ thể số lượng khách tối đa đến các khu du lịch trọng điểm.

Giống như Bhutan, quần thể Angkor ở Cambodia, núi Kinabalu – đỉnh núi cao nhất của Malaysia, tháp Eiffel lừng danh nước Pháp,… cũng giới hạn số người tham quan. Thậm chí, để đảm bảo an toàn, du khách tới Kinabalu còn được khám sức khỏe trước khi chinh phục đỉnh Kinabalu.

Đưa ra các quy định, chính sách giá cả hợp lý và linh hoạt

Không tăng chất lượng dịch vụ, một số nơi lựa chọn điều chỉnh mức giá tùy theo giai đoạn thấp điểm và cao điểm. Trong mùa thấp điểm, giá sẽ rẻ hơn, phù hợp với những người không muốn chi trả quá nhiều cho một chuyến đi và ngược lại.

Không quy định số lượng người tới nhưng khu di tích Machu Picchu (Peru) và công viên Guell (Tây Ban Nha) bán loại vé giới hạn thời gian tham quan. Hay đền Taj Mahal (Ấn Độ) chỉ cho phép du khách thăm thú trong vòng 3 tiếng đồng hồ, ai làm trái sẽ bị xử phạt.

Những quy định này sẽ giúp hạn chế việc một điểm đến phải đón quá nhiều khách trong một thời điểm, hơn thế còn giúp điểm đến dàn trải lượng khách du lịch qua các mùa trong năm.

Quản lý điểm đến thay vì quảng bá điểm đến

Khi đã bắt đầu có dấu hiệu quá tải, thay vì tiếp tục quảng bá và khai thác điểm đến nổi tiếng, chính quyền địa phương nên thử tìm cách hướng sự chú ý của du khách sang những địa điểm khác trong khu vực. Mục đích là để phân bổ lượng người ra nhiều nơi thay vì chỉ tập trung ở 1, 2 điểm.

Năm 2018, Cục Du lịch Iceland từng tạo ra chiến dịch “A to Ö of Iceland” (Tạm dịch: Từ A tới Ö của Iceland), thách thức du khách tới mọi miền của đất nước để du khách rời thủ đô Reykjavik và khám phá những vùng đất khác.

Thủ đô của Hà Lan – Amsterdam có chưa tới 1 triệu dân nhưng lại đón tới 19 triệu du khách mỗi năm. Vào năm 2019, Amsterdam đã thông báo quyết định ngừng quảng bá du lịch, nỗ lực để thành phố lấy lại vẻ yên bình, cổ kính cố hữu. Trước đó, thành phố này đã phải dỡ bỏ dòng chữ “I amsterdam” nổi tiếng để không còn tình trạng chen lấn chụp hình check-in nữa.

Nếu vẫn muốn tiếp tục quảng bá cho điểm đến của mình, địa phương có thể định hướng du lịch dựa vào sở thích, cá tính của từng nhóm khách để quảng bá theo tháng hoặc theo mùa trong năm. Ví dụ những người thích tiết trời lạnh nên đi vào dịp nào, những người thích ngắm trăm hoa đua nở nên tới vào tháng mấy,…

Đánh thuế du lịch

Chính sách thuế cho du khách đã được nhiều điểm du lịch lớn áp dụng như Edinburgh (Scotland), Venice (Ý), Barcelona (Tây Ban Nha),… nhưng tình hình vẫn không khả quan cho lắm. Vì vậy, việc này cần phải được cân nhắc kỹ lưỡng, tính toán hợp lý, quản lý minh bạch và phù hợp với bối cảnh của đất nước.

Du lịch là một trong những hình thức hữu hiệu để giới thiệu hình ảnh cũng như thúc đẩy nền kinh tế của một điểm đến, nhưng cũng sẽ gây ra những tác động tiêu cực nhất định. Lời giải cho bài toán khó nhằn này chắc chắn không thể xong trong ngày một ngày hai. Dù vậy, nếu chúng ta thật sự để tâm tới giá trị địa phương và có những tính toán dài hơi hơn thay vì chỉ nhìn vào lợi ích trước mắt thì chắc chắn sẽ có đáp án phù hợp cho mình.

Để quá tải du lịch không còn là gánh nặng sau dịch

THANKS FOR YOUR
REGISTRATION!

The requirement was accepted, please check your email for the document.
Close