CẢM ƠN BẠN ĐÃ DÀNH THỜI GIAN CHO DESTINATION REVIEW

Đón đầu xu hướng cùng các tin tức mới nhất và những quan điểm, phân tích sâu sắc về kinh doanh, quản lý và phát triển du lịch cùng chúng tôi.
Bằng cách gửi biểu mẫu này, bạn đồng ý nhận liên lạc qua email từ Destination Review
1-cover

Được gặp chuyên gia Dương Minh Bình, “cha đẻ” của Community-based Tourism Travel (CBT Travel) – một doanh nghiệp xã hội chuyên tư vấn và phát triển du lịch cộng đồng, Destination Review đã có dịp tìm hiểu sâu hơn về cách thức CBT Travel hoạt động và những đóng góp của tổ chức này cho du lịch cộng đồng Việt Nam.

Trong 7 năm qua, ông Dương Minh Bình đã cùng với CBT Travel dốc lòng giúp đỡ các bản làng địa phương Việt Nam cải tạo, có thêm thu nhập nhờ hoạt động du lịch, qua đó có được “gia tài đồ sộ” là những mô hình homestays trong các cộng đồng địa phương dọc miền đất nước.

Cơ duyên đưa ông đến với du lịch cộng đồng là gì?

Tôi may mắn được làm việc với các tập đoàn du lịch lớn và nhờ đó học hỏi được nhiều thứ qua kinh nghiệm. Thật ra từ giai đoạn này, tôi đã có ý muốn giúp đỡ cho cộng đồng địa phương và cũng có gợi ý một vài điểm trong quá trình phát triển một số dự án ở miền quê để họ cải thiện hoạt động nhưng không thực sự đi vào chuyên sâu.

Từ cuối năm 2013, trước thời điểm về hưu, tôi tình cờ được giới thiệu tham gia dự án du lịch cộng đồng tại Mai Châu. Tôi thấy rằng các bungalow của những resort thực chất là nhà sàn của người dân mình. Trong khi resort phải đầu tư còn dân mình lại có sẵn và vì thế tôi nảy ra ý tưởng biến nhà sàn của người dân thành nơi lưu trú mang dịch vụ tiêu chuẩn của một resort.

Từ đó, CBT Travel ra đời với sứ mệnh giúp người dân cộng đồng địa phương xóa đói giảm nghèo thông qua du lịch và truyền tải thông điệp “mỗi chuyến đi là một hành trình chia sẻ cho cộng đồng” đến với du khách. CBT Travel đi đến từng làng địa phương để nghiên cứu và tiến hành tái cấu trúc những cộng đồng này trở thành các mô hình homestay phù hợp với văn hóa và đặc trưng từng nơi, ngoài ra còn liên kết với các công ty lữ hành để giúp người dân có nguồn khách.

Cho đến nay, CBT Travel đã phát triển du lịch cộng đồng

tại Việt Nam như thế nào?

Cho đến nay, CBT Travel đã phát triển du lịch cộng đồng tại Việt Nam như thế nào?

Theo đúng quy trình, khi được địa phương mời về, chúng tôi sẽ tìm hiểu kỹ lưỡng khả năng triển khai du lịch cộng đồng tại đây. Sau khi thấy có khả năng thực hiện, chúng tôi sử dụng hình ảnh thực tế thuyết phục cộng đồng đến xem những mô hình đang vận hành. Sau đó, nhờ chính quyền địa phương hỗ trợ một phần chi phí, chúng tôi sẽ tổ chức những chuyến đi khảo sát thực tế để từ đó họ có thể quyết định thay đổi và đầu tư vào mô hình. Và nguồn vốn chính để thực hiện mô hình du lịch cộng đồng này là hoàn toàn từ người dân địa phương.

Chỉ khi chính cộng đồng chịu bỏ tiền ra để làm thì chính quyền, nhà nước mới hỗ trợ và chúng tôi mới đồng ý tư vấn. Chỉ khi người dân địa phương tự sở hữu các sản phẩm du lịch và thu được lợi nhuận trực tiếp, họ mới có trách nhiệm. Họ phải tự chèo, mình mới có thể lái họ đi. Đến khi họ có lợi nhuận rồi, họ sẽ giúp ngược lại cộng đồng. Nhờ tự bỏ vốn ra xây dựng và quản lý, thấy được có thể thu được lợi nhuận từ các giá trị, bản sắc riêng thì họ mới biết cách gìn giữ, mới ra sức bảo tồn chúng.

Với ý tưởng ban đầu biến nhà sàn của người dân thành nơi lưu trú mang dịch vụ tiêu chuẩn của một resort, chúng tôi tiến hành tư vấn họ cách cải tạo chính nơi mình sống thành những homestay đảm bảo được những nhu cầu cơ bản của du khách, thêm vào những dịch vụ tận dụng được cơ sở vật chất sẵn có và người dân không phải mất chi phí để thực hiện mà vẫn đảm bảo được tính tiện nghi cho khách. Tuy nhiên, quan trọng nhất là vẫn phải đảm bảo thể hiện được các bản sắc văn hóa của cộng đồng. Họ phải làm sao cho mọi thứ gần gũi nhất với đời sống của mình – nhưng không có nghĩa là được phép bẩn, dơ.

Chúng tôi cũng tư vấn cho họ nâng cấp chất lượng đồ ăn, mời những đầu bếp chuyên nghiệp về hướng dẫn nghiệp vụ cho người dân tạo nên những món ăn sử dụng nguyên liệu có sẵn trong cộng đồng. Với mô hình này, chúng tôi muốn đảm bảo những món ăn được đưa đến du khách đều đáp ứng được cả người nước ngoài lẫn người Việt và người địa phương từ Bắc đến Nam đều ăn được.

Tiếp theo là về chỗ ngủ nghỉ của khách, chúng tôi tư vấn tách biệt chỗ ăn và chỗ ngủ để đảm bảo vệ sinh và tránh côn trùng. Ngoài ra, chúng tôi hướng dẫn họ tận dụng những vật liệu có sẵn tại địa phương để tăng tính tiện nghi: giăng mùng bằng cành đào, tận dụng ống tre làm đèn phòng, gạt tàn thuốc, v.v. Do tận dụng những vật liệu gần gũi như vậy, họ thậm chí còn có thể bán được những sản phẩm này cho khách. Trong lúc quy hoạch, chúng tôi cũng tìm những vật liệu đỡ tốn chi phí mà mang lại hiệu quả cao cho cộng đồng.

Sau khi đảm bảo được nhu cầu cơ bản về ăn uống, ngủ nghỉ của khách, chúng tôi mới tìm hiểu về không gian xung quanh bản làng để xây dựng những trải nghiệm cho khách tại đây. Khách chọn những cộng đồng này vì muốn về với những không gian và bản sắc địa phương, vì thế chỉ cần đảm bảo được khách sẽ tận hưởng được không gian này trong những hoạt động (có thể đơn giản là đi bộ, đạp xe, chiêm ngưỡng và đắm mình trong thác nước, hay trải nghiệm trên sông với bè tre, tổ chức đi trekking trong rừng từ làng này sang làng kia, v.v) là đủ.

4
4

Tất cả những điều này không có gì quá to tát và lớn lao. Nhưng nhờ vậy, hầu như tất cả khách Việt lẫn khách nước ngoài, đều sẵn lòng tham gia, thử trải nghiệm những giá trị đời thường của cộng đồng địa phương.

Các trải nghiệm tại cộng đồng đều do người dân đứng ra thực hiện và vận hành. Không có công ty du lịch nào đứng ra quản lý những điều này và đội ngũ CBT của chúng tôi chỉ hỗ trợ về mặt chuyên môn cho người dân để họ tự thực hiện.

Vậy trong quá trình làm việc và tư vấn cho các cộng đồng địa phương,

cá nhân ông cũng như CBT Travel có gặp phải khó khăn gì không?

Vậy trong quá trình làm việc và tư vấn cho các cộng đồng địa phương, cá nhân ông cũng như CBT Travel có gặp phải khó khăn gì không?

Thật ra, để lấy được sự tin tưởng và hợp tác của người dân trong giai đoạn đầu của CBT vô cùng khó khăn. Do những hậu quả họ đang phải chịu từ các dự án du lịch cộng đồng trước vốn chỉ hoạt động trong một thời gian ngắn, người dân địa phương có một cái nhìn không mấy thiện cảm khi nhắc đến mô hình “du lịch cộng đồng”. Nhưng cũng may mắn là chúng tôi bắt đầu thực hiện mô hình du lịch cộng đồng của CBT Travel từ những nơi khó thực hiện du lịch cộng đồng nhất, và khi một điểm đã thực hiện được, thành công sẽ lan tỏa sang những địa phương khác.

Chuyển đổi sang làm việc trong du lịch đâu phải là điều quen thuộc và dễ dàng nên người dân chắc chắn sẽ e dè. Vì vậy phải thuyết phục được họ, đảm bảo bổ sung khả năng chuyên môn cho họ và đảm bảo lợi nhuận trực tiếp về lại tay họ thì họ sẽ thực hiện.

Về sau thì quá trình này cũng trở nên dễ dàng hơn nhờ vào mô hình hoạt động đã có, cũng như các cộng đồng địa phương có thể đi khảo sát trực tiếp cách những nơi khác đang áp dụng mô hình ra sao để từ đó thấy được tính hiệu quả và chủ động áp dụng, thực hiện theo tư vấn của CBT Travel.

6
6

Vượt qua những khó khăn, CBT Travel đã vận hành được 7 năm và giúp đỡ rất nhiều các cộng đồng địa phương trên cả nước. Không biết những mô hình du lịch cộng đồng này của CBT Travel đã đạt được những thành tựu gì?

Vượt qua những khó khăn, CBT Travel đã vận hành được 7 năm và giúp đỡ rất nhiều các cộng đồng địa phương trên cả nước. Không biết những mô hình du lịch cộng đồng này của CBT Travel đã đạt được những thành tựu gì?

Ban đầu, CBT Travel tư vấn và phát triển các dự án chủ yếu dành cho thị phần khách nước ngoài, khách Việt Nam khi đó chiếm tỉ trọng chỉ khoảng 10%. Nhưng bây giờ, khách Việt tăng lên 50%. Trước khi COVID diễn ra, tổng lượng khách chọn đến các mô hình du lịch cộng đồng của CBT Travel tại Việt Nam đã đạt mức khoảng 600.000-700.000. Trong kế hoạch ban đầu, nếu không có COVID, năm 2020 CBT Travel phải đạt được 1 triệu khách/năm và đến năm 2025 sẽ là 5 triệu khách/năm. Sở dĩ chúng tôi dám đặt ra mục tiêu này là bởi ở tất cả các nơi, lượt khách đến đều tăng theo cấp số nhân: năm đầu tiêu chỉ có 474 lượt khách nhưng đến năm thứ 2 đã tăng lên đến 2.000 khách, sau đó lên 5.000, 9.000 khách.

Đáng tự hào nhất là nhờ làm theo các tư vấn của CBT Travel, người dân địa phương cũng dần thay đổi cách nhận thức của họ về vệ sinh, du lịch. Từ được yêu cầu phải giữ gìn môi trường xung quanh xanh-sạch-đẹp, đến nay mỗi nhà đều đã có ý thực tự đảm bảo vệ sinh. Họ biết được mình càng giữ sạch sẽ bao nhiêu thì điểm đến càng đẹp bấy nhiêu và mình sẽ càng có thêm khách. Vì thế, có thể nói rằng mô hình này sẽ giúp cộng đồng địa phương thay đổi theo hướng tích cực hơn.

Sau một thời gian tuân theo những tiêu chuẩn ban đầu thì cộng đồng có thể tự phát triển thêm các hoạt động, thậm chí vượt xa mong đợi của chúng tôi. Bởi chỉ có chính họ mới là người biết rõ nhất cộng đồng mình có những gì. Trước đây, họ cảm thấy xấu hổ vì nằm trong các cộng đồng thiểu số thì giờ đây, họ cảm thấy hãnh diện và tự hào thể hiện điều đó ra ngoài.

Trong thời gian sắp tới, CBT Travel có định hướng như thế nào để tiếp tục

phát triển những tiềm năng của du lịch cộng đồng Việt Nam?

Trong thời gian sắp tới, CBT Travel có định hướng như thế nào để tiếp tục phát triển những tiềm năng của du lịch cộng đồng Việt Nam?

Việt Nam mình không chỉ có nhiều dân tộc địa phương mà còn có nhiều cảnh quan choáng ngợp khác: rừng núi, biển đảo, ruộng lúa, ruộng bậc thang, đồi chè, rừng tre, thác nước, v.v. Tiềm năng Việt Nam có là vô cùng nhiều, nhưng công tác quản lý lại chưa hợp lý, các tổ chức muốn giúp lại không có chuyên môn. Nếu cứ làm một cách rập khuôn thì sẽ không hiệu quả mà phải biết lấy cốt lõi là các giá trị đặc sắc của mỗi dân tộc và thực hiện những điều chỉnh riêng cho phù hợp với họ, từ đó mới có thể phát triển thành du lịch cộng đồng.

Trong thời gian sắp tới, chúng tôi sẽ tiếp tục cùng các cộng đồng địa phương mở rộng và phát triển hơn nữa. Tận dụng thời gian ít khách trong đợt dịch COVID-19 vừa rồi, chúng tôi vẫn cùng một số địa phương tiến hành nâng cấp nhà cửa, làm thêm phòng để chuẩn bị đón khách trở lại. Ngoài ra, trong mùa dịch, các cộng đồng địa phương vẫn chịu đầu tư và sắp tới có 2 homestay của CBT Travel chuẩn bị khai trương ở Sóc Trăng và Thanh Hóa.

Xin cám ơn ông vì những chia sẻ và xin chúc ông có thật nhiều sức khỏe để cùng đồng hành với CBT Travel cũng như du lịch cộng đồng của Việt Nam trong tương lai dài.

BUSINESS SPOTLIGHT: CBT Travel và giấc mơ phát triển tiềm năng du lịch cộng đồng Việt Nam

THANKS FOR YOUR
REGISTRATION!

The requirement was accepted, please check your email for the document.
Close